De EU-ontbossingsverordening (EUDR), die bedoeld is om ontbossing wereldwijd terug te dringen en de herkomst van onder meer hout, soja, rubber en koffie traceerbaar te maken, wordt met één jaar uitgesteld. Dat is de uitkomst van een politiek akkoord tussen het Europees Parlement en de Europese Raad op 4 december 2025. Voor de bouw- én houtketen betekent dit: meer tijd, minder onzekerheid, maar zeker geen vrijbrief om achterover te leunen.
Extra jaar voorbereiding: nieuwe deadlines voor de sector
De EUDR zou oorspronkelijk op 30 december 2025 van kracht worden, maar de implementatie schuift nu door naar:
Misschien vind je dit ook interessant
- 30 december 2026 voor grote en middelgrote bedrijven;
- 30 juni 2027 voor micro- en kleine bedrijven.
Het uitstel moet bedrijven én overheden de tijd geven om processen, datastromen en het nog altijd stroef functionerende EU-IT-systeem op orde te krijgen. Leveranciers, importeurs en producenten in de bouwketen, waaronder houtleveranciers en prefab-bouwers, hoeven daardoor minder hals-over-kop in te voeren. Maar de verwachting is dat de Europese Commissie de implementatie nauwlettend blijft volgen.
Due diligence wordt eenvoudiger, maar toezicht strenger
Een belangrijk onderdeel van de deal is de vereenvoudiging van due diligence. De verantwoordelijkheid komt volledig te liggen bij de eerste marktdeelnemer die een product op de EU-markt brengt. Dat betekent dat verdere schakels in de bouwketen, aannemers, toeleveranciers, houthandels, niet langer ieder afzonderlijk hun eigen verklaring hoeven af te geven.
Voor micro- en kleine primaire producenten geldt voortaan een eenmalige vereenvoudigde aangifte, die wordt gekoppeld aan een aangifte-ID voor traceerbaarheid. Dit moet vooral kleinere operationele partijen, zoals bosbouwbedrijven of zagerijen, ontlasten.
Tegelijkertijd worden lidstaten verplicht om storingen in het Europese IT-systeem te melden, zodat de Commissie sneller kan ingrijpen. Op dat punt vraagt de bouwsector al lange tijd om duidelijkheid, omdat digitalisering van ketens nog altijd niet overal gelijk opgaat.
Gedrukte producten van de radar, maar hout blijft vol in beeld
Het Parlement en de Raad bevestigen dat gedrukte producten, zoals boeken, kranten en afgedrukte afbeeldingen, uit de reikwijdte worden gehaald vanwege hun beperkte ontbossingsrisico. Dit kan relevant zijn voor bouwgerelateerde drukwerkproducenten, maar de impact op de houtbouwsector is gering.
Voor hout als grondstof verandert er weinig: alle houtproducten blijven volledig onder de EUDR vallen, inclusief samengestelde houtproducten en constructiematerialen. De lat voor herkomstgegevens, legaliteit en platforms voor datadeling blijft daarmee hoog.
Wat betekent dit voor houtbouwers, aannemers en toeleveranciers?
Voor de bouw- en houtsector is het uitstel vooral een kans om de keten verder te professionaliseren. De belangrijkste punten:
1. Tijd voor opschaling van digitale traceerbaarheid
Bedrijven die werken met complexe ketens, met name houtimporteurs en producenten van CLT, LVL en andere biobased bouwmaterialen, krijgen extra ruimte om hun datavoorziening, certificering en ketenregistratie te harmoniseren.
2. Minder papieren rompslomp in de keten
Omdat de due-diligenceverklaring bij één partij in de keten komt te liggen, wordt dubbele of driedubbele administratie voorkomen. Bouwbedrijven kunnen daardoor eenvoudiger aantonen dat hun materialen EUDR-proof zijn.
3. Voorbereiding blijft een must
De Commissie moet voor 30 april 2026 een evaluatie publiceren over administratieve lasten, met mogelijk nieuwe richtsnoeren of zelfs aanvullende wetgeving. Wie nu niets doet, loopt volgend jaar alsnog achter.
4. Meer rust voor internationale houtketens
Landen die hout leveren aan de EU, zoals Canada, Scandinavië en delen van Azië, krijgen meer tijd om hun documentatie en IT-systemen aan te passen. Dat moet vertragingen in leveringen richting bouwprojecten voorkomen.
Politieke boodschap: de EUDR blijft overeind
Ondanks het uitstel benadrukken zowel het Europees Parlement als de Raad dat de kern van de wet niet verandert. De EU blijft streven naar ontbossingsvrije supply chains, en bedrijven zullen uiteindelijk volledig transparantie moeten bieden over de herkomst van hun grondstoffen.
Zoals rapporteur Christine Schneider (EVP) zei:
“We beschermen bossen die een reëel risico op ontbossing lopen, en vermijden onnodige verplichtingen waar dat risico niet bestaat.”
Conclusie: verlichting voor de bouw, maar geen tijd te verliezen
De EUDR schuift een jaar op, maar de richting is helder: de Europese bouw- en houtketen moet toe naar volledige traceerbaarheid van houtstromen. Voor houtbouwers biedt dit extra tijd om systemen in te richten, partnerschappen te versterken en digitalisering op orde te brengen.
