De eigenschappen van grenenhout
De naaldhoutsoort grenen is een relatief zachte soort die afkomstig is van de grove den. Dankzij de lichtgele tot roodbruine kleur en duidelijke vlamtekening valt het enorm goed op. Daarnaast staat het bekend om de karakteristieke donkere noesten ook wel kwasten genoemd. In het dagelijks gebruik is het gemakkelijk te bewerken, zagen en impregneren waardoor het voor binnen en buiten inzetbaar is.
De duurzaamheidsklasse van Grenen
In de basis valt grenenhout in duurzaamheidsklasse vier tot vijf. We gaan hierbij uit van onbehandeld hout waarbij de exacte indeling kan afhangen van o.a. bewerking en afkomst.
Daarnaast kunnen we nog kijken naar twee onderdelen van het hout:
- Het kernhout, het oudere deel van de stam aan de binnenzijde heeft een duurzaamheidsklasse van vier. Dit gaat zo’n 5 tot 10 jaar mee zonder behandeling.
- Het spinthout, het jongste en buitenste deel van de boom valt in klasse vijf. Dit zal met enkele jaren al wegrotten zodra het in aanraking komt met vocht.
Indeling duurzaamheidsklassen
Er zijn in totaal vijf klassen waarop de houtsoorten ingedeeld kunnen worden, zie onderstaand het totale overzicht.
- Klasse 1 – zeer duurzaam: levensduur langer dan 25 jaar.
- Klasse 2 – duurzaam: levensduur van 15 tot 25 jaar.
- Klasse 3 – matig duurzaam: levensduur van 10 tot 15 jaar.
- Klasse 4 – weinig duurzaam: levensduur van 5 tot 10 jaar.
- Klasse 5 – niet duurzaam: levensduur korten dan 5 jaar.
Waar komt de houtsoort vandaan?
Zoals kort benoemd is het afkomstig van de grove den, in Latijns Pinus sylvestris. De boomsoort heeft een enorm groeibied van Noord- en centraal-Europa tot aan delen van Noord-Azië.
Het hout wat we in Nederland gebruiken komt hoofdzakelijk uit:
- Scandinavië en Baltische staten: koudere en noordelijke gebieden zoals Finland en Zweden. Het groeit hier langzamer door het klimaat wat resulteert in fijnere jaarringen en hoge kwaliteit en stabiliteit.
- Midden- en Oost-Europa: hout afkomstig uit Duitsland en Polen wordt voornamelijk ingezet in standaard constructie- en tuinhout.
Lokaal: in Nederland groeit het hout ook veelvuldig wat voornamelijk in het verleden veel is gebruikt. Bijvoorbeeld bij stutbalken voor de Limburgse mijnen.
Wat is de bewerkbaarheid van het hout?
Grenenhout laat zich goed bewerken, zowel machinaal als met de hand. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is dat het een zachthoutsoort betreft waardoor je er gemakkelijk doorheen komt met je materiaal.
Daarnaast zijn er een aantal handige dingen om je van bewust te zijn als je met grenenhout werkt.
- Zorg voor scherp gereedschap, zonder scherp gereedschap loop je het risico op vezelig of harig oppervlak bij het schaven of zagen.
- Vergrote kans op harsuitscheiding, grenenhout is relatief vet en harshoudend waardoor het belangrijk is om het gereedschap regelmatig schoon te maken.
- Ontvetten bij lijmen en afwerken, vanwege de hars is het belangrijk om het hout goed te ontvetten. Anders bestaat een risico op slechte hechting met het hout.
- Voorboren is vaak niet nodig. De houtsoort splijt niet snel en hout schroeven of spijkers goed vast waardoor voorboren meestal niet noodzakelijk is. Aan de uiteinden blijft het wel verstandig om het hout eerst voor te boren.
Wat zijn de nadelen van de houtsoort?
Naast de vele voordelen zijn er een aantal nadelen aan grenenhout. In het kort is er sprake van een verhoogde krasgevoeligheid ten opzichte van andere houtsoorten door de zachtheid van het hout. Daarnaast zijn de matige duurzaamheid en kans op hars redenen om dit goed af te wegen bij de keuze voor grenenhout.
We hebben de belangrijkste nadelen op een rij gezet:
- Gevoeligheid voor krassen of deuken. Het betreft een zachthoutsoort wat betekent dat het in meubels of vloeren aanzienlijk sneller leidt tot krassen of deuken bij intensief gebruik.
- Beperkte duurzaamheid en mogelijk meer onderhoud. Het onbehandelde hout is slecht bestand tegen weersinvloeden en schimmels en rot het snel weg in de buitenlucht. Om dit zo goed als mogelijk tegen te gaan heb je veel werk met het onderhoud door iedere paar jaar te impregneren, beitsen of te lakken.
- Kromtrekken en werking van het hout. De naaldhoutsoort reageert sterk op afwisselingen in weersomstandigheden. Na verloop van tijd gaat het krimpen, uitzetten, kromtrekken of in het ergste geval splijten.
Waar wordt het voornamelijk voor gebruikt?
Dankzij de veelzijdigheid voor binnen en buiten, lage prijs en eenvoud in bewerking wordt grenenhout op grote schaal gebruikt. Het is daarmee een van de meest gebruikte houtsoorten in de industrie.
- Tuinhout en buitenprojecten. Voornamelijk bij schuttingen, tuinschermen, vlonderplanken, tuinhuizen en kinderspeeltoestellen is grenen een veelgekozen oplossing. Vaak wordt het voor buitengebruik geïmpregneerd om de duurzaamheid te bevorderen.
- Constructie en binnenbouw. Binnenshuis is het probleem met weersomstandigheden weggenomen waardoor het veel gebruikt wordt voor balken, stijlen, vloeren en trappen.
- Meubels en interieurartikelen. Dankzij de karakteristieke uitstraling en de eenvoud bij het overschilderen wordt het veelvuldig gebruikt voor massieve houten meubels en wand- en plafondbekleding.
Alles over houtbouw vind je hier!
We vertellen over de laatste ontwikkelingen en delen kennis voor de bouw en alle geïnteresseerden. Maar natuurlijk wel over hout, bij Houtbouw Netwerk staan we voor het bouwen duurzame materialen. Meer weten over houtbouw? Bekijk onze kennisbank!
