Hoeveel CO2 bespaar je met houtbouw?
Houtbouw behoort tot de duurzamere oplossingen in de bouwsector, zeker als het aankomt op het thema CO2. Wanneer je bouwt met hout bespaar je gemiddeld 1,1 ton per m3 in vergelijking met andere materialen. Dit verschil komt voornamelijk omdat hout juist CO2 opneemt in plaats van uitstoot, daar laten we het productieproces nog even buiten en komen we later op terug.
Hoeveel CO2 stoot de bouwsector uit?
CO2 komt tegenwoordig overal in terug, zeker als het gaat om de bouw. Wereldwijd is de bouwsector goed voor een derde van de totale uitstoot, de percentages schommelen tussen de 33% en 38%. De uitstoot gaat niet alleen om de productie van zware bouwmaterialen (cement, bakstenen en metaal) wat goed is voor 55% wereldwijd, maar ook het transport en machines op de bouwplaats met ongeveer 37% als aandeel in de wereldwijde uitstoot.
Uitstoot in Nederland
Als we puur kijken naar de cijfers in Nederland gaat het om zo’n 113 Megaton tot 2030 (cumulatief). Om een beeld te schetsen, dat staat gelijk aan het stroomverbruik van 45.000.000 huishoudens. De renovatie van woningen en overige bestaande bouw is goed voor 33 tot 44 procent van het totaal. Nieuwbouw staat vervolgens op 15 tot 20 procent waarop infrastructuur en wegenbouw volgt met 19 tot 20 procent.
Dat CO2 uitstoot een thema is in de bouwwereld is dan ook niet gek, er wordt voortdurend gezocht naar methoden om uitstoot te verminderen nu er strengere wet- en regelgeving is opgesteld vanuit de overheid.
De rol van houtbouw
Met de enorme uitstoot en druk van de overheid om de CO2 uitstoot te verlagen wordt gekeken naar methoden om met minder uitstoot te bouwen. Houtbouw speelt hier een belangrijke rol in, de impact van hout is vele malen lager en dat zie je terug in de cijfers. De laatste jaren wordt er alsmaar meer met hout gebouwd, dat zie je bijvoorbeeld terug in cijfers van de laatste tien jaar waar het aandeel hout is gestegen van 1% naar 7% in nieuwbouwwoningen. Achter deze toename zitten drie grote redenen.
Herziene MPG-regels met strenge eisen
Sinds 1 juli 2026 gelden er strenge regels voor Milieuprestatie Gebouwen (MPG). Bij elke nieuwbouwaanvraag moet via een berekening aangetoond worden dat de totale milieu-impact onder het gestelde minimum blijft. Deze berekening wordt vastgelegd onder de EN15804:A2-set. Hierin wordt alle milieuschade van een bouwproduct bij elkaar opgeteld en worden alle producten samen opgeteld tot één bedrag in euro’s. De concrete gevolgen zijn als volgt:
- Traditionele bouwmaterialen zoals beton, staal en metselwerk hebben een hoge CO2 en milieulast. Dit zorgt ervoor dat ontwikkelaars steeds minder gemakkelijk dergelijke materialen op kunnen nemen in de plannen om nog aan de MPG-norm te voldoen.
- Hout lijkt daarin de uitkomst, de MPG-score ligt doorgaans 15 tot 25 procent lager ten opzichte van traditionele materialen. Het bouwen met hout en biobased worden om die reden een stuk interessanter voor de woningbouw.
Het landelijke 30-30-30 plan
De overheid heeft en 30-30-30 plan opgesteld met als doel om de bouwsector sneller te verduurzamen. Het betreft een ambitieus plan:
- In 2030 moet minstens 30% van de nieuwbouwwoningen voor 30% uit biobased materialen bestaan. Onder biobased materialen vallen hout, vlas of hennep.
- Een ander onderdeel van het plan is dat tegen die tijd minimaal 50% van de nieuwbouw in de fabriek geproduceerd moet worden. Met het lichte gewicht en de flexibiliteit leent hout zich perfect voor prefab (fabrieksmatige) bouw.
De grootste overstappers zijn woningcorporaties
Een opvallende ontwikkeling is dat met name woningcorporaties overstappen op het bouwen met hout. Het aandeel steeg van 4% in 2022 naar 8% in 2023, een snelle verwachting naar dit jaar is dat het groeit naar 13%. Hierbij wordt voornamelijk gewerkt met Houtskeletbouw (HSB) en massief kruislaaghout (CLT). Naast dat het fabrieksmatige bouw makkelijker maakt lijkt de bouwtijd op locatie te verkorten met 50%. Voor woningcorporaties is dit extra interessant omdat ze sneller en schoner kunnen bouwen op locatie.
De keerzijde van de transitie
Door de noodzaak om meer met houtwerk te gaan werken ontstaat er een praktische en remmende factor. Het in grote getalen bouwen van huizen met hout vraagt namelijk grote en geautomatiseerde fabrieken. Uit onderzoeken is gebleken dat de huidige capaciteit niet klaar is voor de enorme vraag die ontstaat. Het snel opschalen van productielijnen is daarmee een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren. Hiermee ontstaat een risico op de enorme vraag aan nieuwe woningen waar mogelijk de materialen niet voldoende voor aanwezig gaan zijn.
Hoeveel CO2 stoot hout uit?
De CO2 uitstoot van hout is 0 en daarmee klimaatneutraal, de voorwaarde is dat het uit een duurzaam beheerd bos afkomstig is. Daarnaast missen we hier nog wel wat in, de boom in het bos is niet direct klaar om te gebruiken. Je het nog te maken met CO2 uitstoot bij onder andere transport en productie. De machines in het bos, vrachtwagen en de zagerij zorgen voor ongeveer 50 tot 150 kg per m3.
Houtbouw heeft de toekomst!
Zoals je gelezen hebt heeft houtbouw de toekomst. Bij Houtbouw Netwerk zetten wij ons in voor deze mooie sector met partnerschappen, informatie en inzicht in de laatste ontwikkelingen. Meer weten over houtbouw? Bekijk onze kennisbank.
