Home / Kennisbank / Onderhoud & levensduur / Levensduur houtconstructies
Levensduur houtconstructies

Wat beïnvloedt de levensduur van hout?

De levensduur van hout hangt af van de houtsoort en waar het wordt toegepast. Het maakt bijvoorbeeld een groot verschil of het binnen of buiten geplaatst wordt en of het in direct contact met de grond staat. Ook speel je zelf een belangrijke rol in de levensduur van het houten product, we nemen je mee in de punten waar je zelf wat aan kunt doen.

Wat is de levensduur per toepassing?

De levensduur is erg afhankelijk van de toepassing en hoe het hout wordt ingezet. We onderscheiden hierbij een aantal categorieën. Deze zijn gecategoriseerd op basis van de vijf officiële gebruiksklassen zoals ze zijn vastgelegd in de norm EN-335.

Wat is de norm EN-335?

We staan eerst kort stil bij de norm EN-335. In deze Europese norm zijn vijf officiële klassen gedefinieerd. Deze categorisatie geld voor massief hout en houtachtige plaatmaterialen waarbij wordt gekeken naar de blootstelling aan vocht en weersinvloeden.

De essentie van deze norm is het in kaart brengen van biologische risico’s per situatie. Het zegt daarmee niets over de exacte levensduur of iets over een specifieke houtsoort. Het doel is om te bepalen welke natuurlijke duurzaamheid of houtverduurzaming vereist is voor een veilige en duurzame toepassing.

Gebruiksklasse 1 (binnen en droog)

Het uitgangspunt is volledige afwezigheid van vocht met een maximale waarde van 20% op houtvochtpercentage. Zolang het binnen die grenswaarde blijft is houtrot door schimmels onmogelijk. Voor deze categorie bestaat een klein risico op houtboorders (insecten) als enige uitzondering.

Gebruiksklasse 2 (binnen of overdekt, kans op vocht)

Hierbij draait het op een risico van tijdelijke condensatie of een verhoogde luchtvochtigheid zonder directe regeninslag. Het hout kan in deze categorie lichtvochtig worden waardoor voor dragende delen minimaal duurzaamheidklasse drie of vier geadviseerd wordt.

Gebruiksklasse 3 (buiten, boven de grond)

In deze klasse is de kern dat er sprake is van continue wisseling tussen nat worden door regen en opdrogen door wind en zon. De wisselende omstandigheden geven schimmels de kans om te groeien waardoor onbehandeld naaldhout bijvoorbeeld snel vergaat. Hier wordt geadviseerd om te werken met houtsoorten die minimaal in duurzaamheidsklasse twee of drie vallen om te genieten van een lange levensduur.

Gebruiksklasse 4 (buiten, in de grond- of zoetwatercontact)

De kern is permanente blootstelling aan vocht en bodemorganismen, hierbij gaan we uit van het gebied van lucht naar grond. Voor schimmels is dit het meest ideale klimaat en voor deze zware belasting geldt een advies om alleen te werken met houtsoorten in duurzaamheidsklasse 1.

Gebruiksklasse 5 (in zout water)

In deze categorie is (een deel van het) hout in continue onderdompeling in zeewater. Het hout krijgt hierbij niet alleen te maken met schimmels maar bijvoorbeeld ook met boorders als de paalworm. In deze gebruiksklasse kun je alleen werken met houtsoorten uit duurzaamheidklasse 1 met een extreem hoge dichtheid en natuurlijke gifstoffen, alleen dan is het bestand tegen deze zware omstandigheden.

Hoe kun je de levensduur van hout verlengen?

In de basis kun je de levensduur van hout het beste verlengen door vocht buiten te houden en luchtcirculatie te bevorderen. Schimmels kunnen alleen groeien als het hout langdurig vochtig blijft. Er zijn in de basis twee manieren om dit zo goed mogelijk aan te pakken.

Constructieve maatregelen

De beste basis is het treffen van constructieve maatregelen met een slim ontwerp wat voorkomt dat water zich ophoopt en het ook weer snel droogt.

  • Voorkom grondcontact. Een logische oplossing, maar wel een belangrijke. Gebruik in de toepassing van houten palen in de grond betonpoeren, metalen paalhouders of beschermende krimphoezen.

  • Zorg voor ventilatie. Geef houten planken bij gevelbekleding ruimte zodat de wind het hout na een regenbui snel kan droogblazen.

  • Schuin afwerken. Zorg voor schuine bovenkanten bij liggers en schuttingpalen, op deze manier loopt regenwater er direct af en blijft het niet liggen.

  • Bescherming van de kopse kanten. Uiteinden van gezaagd hout nemen vocht gemakkelijk op, behandel deze bijvoorbeeld met een randsealer.

Oppervlaktebehandeling

Een andere methode is het aanbrengen van een beschermlaag om op deze manier de vochtopname te remmen en het hout te beschermen tegen de uv-straling.

  • Beits trekt gedeeltelijk in het hout en blijft elastisch, op deze manier kan het hout ademen. Het vocht wat in het hout zit kan naar buiten verdampen en regenwater kan niet naar binnen.

  • Oliën voeden het hout van binnenuit en stoot water en vuil af. Dit wordt veel toegepast voor vlonders en tuinmeubelen, een nadeel van deze methode is dat het jaarlijks herhaalt dient te worden.

  • Lak en verf geeft het hout een volledig afsluitende laag wat zorgt voor een goede bescherming zolang de verflaag heel blijft en hout bij het aanbrengen droog is.

Levensduur heb je deels zelf in de hand

Een lange levensduur heb je grotendeels zelf in de hand door goede keuzes vooraf te maken en het hout goed te onderhouden. Bekijk ook onze andere artikelen in de kennisbank!

Stel je vraag

We beantwoorden 'm zo snel mogelijk.