Hoe staat het Nederlandse bos ervoor? Welke trends zijn zichtbaar in bosareaal, houtvoorraad, biodiversiteit en koolstofopslag? En halen we onze nationale en Europese bos- en klimaatdoelen? Tot voor kort waren antwoorden op deze vragen verspreid over rapporten, databases en onderzoekspublicaties. Met de Bosbarometer heeft Stichting Probos hierin verandering gebracht.
De Bosbarometer is een inspirerend en waardevol initiatief dat betrouwbare bosdata samenbrengt op één centrale, toegankelijke en interactieve plek. Daarmee maakt Probos complexe informatie begrijpelijk voor beleidsmakers, terreinbeheerders, onderzoekers én professionals uit de houtsector. Het platform biedt feitelijke onderbouwing voor beleid, beheer en investeringen in bos en houtketens. Precies wat nodig is in een tijd waarin de rol van bossen steeds belangrijker wordt.
Misschien vind je dit ook interessant
Van data naar inzicht
Bossen leveren onmisbare diensten: ze slaan koolstof op, bieden leefgebied aan planten en dieren, leveren duurzaam hout en dragen bij aan een gezonde leefomgeving. Tegelijk groeit de druk op de ruimte in Nederland en staan bosuitbreiding, natuurherstel en houtproductie soms op gespannen voet met elkaar. Juist daarom is objectieve informatie essentieel.
De Bosbarometer voorziet hierin door actuele cijfers, trends en kaarten overzichtelijk te presenteren. Zo wordt zichtbaar waar we vooruitgang boeken en waar extra inspanning nodig is.
Vier voorbeelden uit de Bosbarometer
1. Bosareaal in Nederland
De Bosbarometer laat zien dat het Nederlandse bosareaal tussen 1970 en 2013 gestaag groeide, tot ruim 375.000 hectare. Sindsdien is echter een lichte daling ingezet. In 2021 resteerde circa 364.000 hectare bos, ongeveer 11% van het landgebruik. Deze cijfers zijn direct gekoppeld aan de nationale Bossenstrategie, die inzet op 10% bosuitbreiding richting 2030. Dankzij de Bosbarometer is voor iedereen zichtbaar hoe ver Nederland is op weg naar deze ambitie.
2. Verandering in boomsoorten: van naald naar loof
Een opvallende trend is de ‘verloofing’ van het Nederlandse bos. Grove den is nog steeds de meest voorkomende soort, maar het aandeel loofbomen neemt toe. Inlandse eik is inmiddels de belangrijkste loofboomsoort. Deze verschuiving heeft gevolgen voor biodiversiteit, bosbeheer én de beschikbaarheid van houtsoorten voor de bouw. De Bosbarometer maakt deze ontwikkeling inzichtelijk en meetbaar.
3. Staande houtvoorraad
De staande houtvoorraad in Nederlandse bossen neemt al decennia toe. In 2021 bedroeg deze gemiddeld 225 m³ per hectare. Het bos wordt ouder en groeit harder dan er geoogst wordt. Voor de houtsector is dit een belangrijk signaal: er staat veel hout in het bos, maar tegelijkertijd blijft de oogst achter. De Bosbarometer brengt deze balans tussen groei, sterfte en velling helder in beeld.
4. Koolstofopslag in bos en houtproducten
Bossen zijn onmisbare koolstofreservoirs. In 2020 was in het Nederlandse bos bijna 329 megaton CO₂ opgeslagen, vooral in bomen en bosbodems. Daarnaast leggen houtproducten koolstof langdurig vast, zeker wanneer hout wordt ingezet in bouwtoepassingen met een lange levensduur. De Bosbarometer laat zien hoe groot deze klimaatbijdrage is én dat de opslag in houtproducten afneemt doordat de verwerking van Nederlands hout daalt. Een belangrijke boodschap voor iedereen die inzet op houtbouw en klimaatwinst.
Een onmisbaar kompas voor bos en hout
Met de Bosbarometer heeft Stichting Probos een toekomstgericht instrument ontwikkeld dat wetenschap, beleid en praktijk met elkaar verbindt. Het platform vergroot transparantie, stimuleert kennisdeling en ondersteunt de noodzakelijke transitie naar meer bos, meer biodiversiteit en meer duurzaam houtgebruik.
Voor het Houtbouw Netwerk is de Bosbarometer daarmee een waardevolle bron: inzicht in het bos van vandaag is immers de basis voor de houtbouw van morgen.
