Is hout een duurzaam materiaal?
Hout is afhankelijk van de herkomst en bewerking een duurzame materiaalsoort. Dit komt onder andere door de CO2 opslag tijdens de groei, natuurlijke groei, lage milieubelasting en keurmerken voor verantwoorde groei.
Wanneer is een materiaal duurzaam?
In de hedendaagse wereld gaat het continu om duurzaamheid, het blijkt daarin soms ook een verwarrende term te zijn. Want wanneer is iets nou echt duurzaam? De exacte definitie is ‘geschikt om lang te duren of weinig vergankelijk’. In de praktijk is het te relateren aan twee betekenissen:
- Lange levensduur. Het gaat lang mee, slijt nauwelijks of is solide gemaakt. Je kunt hierbij denken aan een stevige tafel of gereedschap wat lang mee gaat.
- Milieuvriendelijkheid en grondstofbesparing. Het product, het proces of de energiebron put de aarde niet uit. Het houdt hierbij rekening met het milieu en de toekomstige generaties.
Dit klinkt nog steeds als iets wat op gevoel wordt beoordeeld, maar dat is ondertussen al lang niet meer zo. In het kort zijn er een aantal manieren waarop duurzaamheid wordt beoordeeld.
De ecologische kwantificering vanuit de wetenschap
De milieu-impact wordt gemeten aan de hand van gestandaardiseerde rekenmethodes.
De eerste is de LCA (levenscyclusanalyse), de standaard die de totale impact berekend vanaf grondstofwinning, van transport, productie naar uiteindelijk de afvalfase.
De tweede methode is de het berekenen van de Carbon Footprint (broeikasgasprotocol) waarbij bedrijven hun uitstoot berekenen via drie harde categorieën. Dat zijn 1) directe uitstoot, 2) indirecte uitstoot en 3) de uitstoot in de hele keten inclusief toeleveranciers en productgebruik door de eindconsument.
De derde methode is de Material Circularity Indicator (MCI), een model waarbij producten een hard scoren krijgen tussen 0 en 1 om te meten hoe circulair de materiaalstroom is.
ESG-rapportage vanuit de financiële wereld
In de bedrijfswereld is duurzaamheid gegoten in de ESG-criteria. Door wetgeving vanuit instanties zoals de Europese CSRD zijn grote bedrijven verplicht om honderden datapunten over hun duurzaamheid te publiceren.
Wat is het meest duurzame hout
De duurzaamste houtsoorten vallen in duurzaamheidklasse 1, houtsoorten met een levensduur van minimaal 25 jaar bij grondcontact. Houtsoorten die hier in vallen zijn in de basis tropische hardhoutsoorten (Azobé, Padouk en Angelim vermelho), Europese soorten (Robinia, groeit in NL) en thermisch gemodificeerd hout.
De meeste houtsoorten die in Nederland veel worden toegepast vallen doorgaans in klasse 2. Een veelvoorkomende soort is thermisch gemodificeerd vuren wat ontstaat door Europees vurenhout met stoom te verhitten. Dit wordt veel toegepast als gevelbekleding.
CO2-opslag van houten kozijnen
Houten kozijnen zijn in de basis klimaatneutraal doordat ze CO2 gedurende hun hele levenscyclus opslaan. De uitstoot komt hier voornamelijk kijken als het gaat om het gebruik van machines, de zagerij en het transport. Het is hierbij wel van belang om te zorgen dat hout uit een duurzaam en gecertificeerd bos komt als duurzaamheid van belang is. Door de lage CO2 impact is het daarmee een duurzame oplossing in tegenstelling tot andere bouwmaterialen.
Duurzame groei
Met duurzame groei bedoelen we dat de productie van het hout nooit de natuurlijke draagkracht van het bos overschrijdt, hierdoor groeit bijvoorbeeld het bosvolume in Europa. Van belang is om ook hierin gecertificeerde bossen als uitgangspunt te nemen, het natuurlijke proces wordt in stand gehouden door selectief te kappen, bodemstructuur te beschermen tegen zware machines en dood hout wat blijft liggen ten behoeve van biodiversiteit.
De groei wordt als duurzaam bestempeld omdat het voldoet aan de behoeften van de huidige generatie zonder behoeften van toekomstige generaties in gevaar te brengen.
Keurmerken
Keurmerken zorgen ervoor dat hout daadwerkelijk volgens de fomele definitie van duurzaamheid wordt geproduceerd. Er zijn een aantal belangrijke punten rondom keurmerken binnen hout als materiaal.
De handelsketen (Chain of Custody)
Het keurmerk controleert de hele route van boom tot kozijn waarbij elke schakel van bosbeheerder tot houthandel gecertificeerd moet zijn om gecertificeerd hout aan te bieden. Met dit keurmerk wordt de kwaliteit gewaarborgd.
Wereldwijde standaarden: FSC en PEFC
De termen die bijna iedereen weleens heeft gehoord zijn FSC en PEFC die gelden als wereldwijde standaarden als het aankomt op houtproductie.
- FSC (Foret Stwardship Council) werkt top-down met strikte criteria op het gebied van natuurbehoud en rechten van de lokale bevolking. Je weet hierbij dat de afkomst van het hout klopt.
- PEFC (Programme fort he Endorsement of Forest Certification) werkt juist bottom-up door betrouwbare en nationale bossystemen te toetsen en internationaal te erkennen.
Duurzaam bouwen met hout!
Duurzaamheid wordt een steeds belangrijker thema en kent nog vele andere voordelen. Meer weten over houtbouw? Bekijk onze kennisbank!
