De aandacht voor biobased bouwen groeit explosief. Projectontwikkelaars, woningcorporaties en aannemers zoeken massaal naar oplossingen die CO₂ vastleggen en de stikstofdruk verlagen. Houtbouw staat daarbij vooraan, maar de keuze voor het juiste hout is cruciaal. Verschillende houtsoorten hebben uiteenlopende sterktes, duurzaamheidsklassen, bewerkbaarheid en prijsvorming. In dit artikel zetten we de meest gebruikte houtsoorten in de Nederlandse houtbouw op een rij, inclusief hun technische en praktische prestaties.
1. Vuren: de onbetwiste marktleider
Vurenhout, afkomstig van de fijnspar, is veruit het meest gebruikte constructiehout in Nederland. Niet zonder reden:
Misschien vind je dit ook interessant
- Sterkteklasse: gangbaar in C24 en C30, ideaal voor houtskeletbouw (HSB) en CLT.
- Beschikbaarheid: ruim voorradig in Noord- en Midden-Europa, stabiele keten.
- Kosten: relatief laag geprijsd, waardoor het aantrekkelijk is in seriematige woningbouw.
- Verwerking: licht, eenvoudig te schroeven en te verbinden.
Toepassing: HSB-wanden en vloeren, massiefhoutplaten (CLT/Glulam), prefab elementen.
Kritische noot: Vuren moet vrijwel altijd worden beschermd tegen vocht en insecten. Zonder juiste detaillering kan inwatering snel tot problemen leiden.
2. Douglas: robuust en natuurlijk duurzaam
Douglas wint terrein, vooral in utilitaire en zichtwerkprojecten.
- Duurzaamheidsklasse: III–IV, maar kernhout is aanzienlijk sterker bestand tegen weersinvloeden.
- Esthetiek: warme, roodbruine kleur; wordt veel gekozen vanwege uitstraling.
- Sterkte: vergelijkbaar met vuren, maar vaak iets stabieler en harder.
Toepassing: gevelelementen, buitenconstructies, trappenhuizen, zichtbare balklagen.
Let op: Douglas werkt relatief sterk. Drogen en dimensioneren vraagt aandacht in de engineering.
3. Lariks: het duurzame alternatief voor Douglas
Lariks (Europees of Siberisch) biedt een hogere natuurlijke duurzaamheid dan vuren, met een gunstige sterkte-gewichtsverhouding.
- Duurzaamheidsklasse: II–III
- Hardheid: slijtvaster dan vuren en Douglas.
- Prijs: hoger, maar nog steeds gunstig binnen biobased projecten.
Toepassing: gevelbekleding, kozijnhout, draagconstructies indien gedroogd en geschaafd tot constructiehoutkwaliteit.
Kanttekening: Lariks is harsrijk, wat invloed heeft op lijmkwaliteit en afwerking.
4. LVL, CLT en Glulam: engineered wood als ruggengraat van hoogbouw
De doorbraak van houtbouw in middelhoge en hoogbouw komt vooral door constructieve engineered wood-producten:
LVL (Laminated Veneer Lumber)
- Zeer hoge trek- en buigsterkte door kruislings verlijmde fineerlagen.
- Ideaal voor lange overspanningen en slanke kolommen.
CLT (Cross Laminated Timber)
- Kruislaags verlijmde massieve panelen die als vloeren, wanden en kernen functioneren.
- Snelle bouwtijd door prefab en hoge maatvastheid.
Glulam
- Hoge stabiliteit en grote overspanningen voor hallen en draagconstructies.
- Esthetisch hoogwaardige toepassing in zichtwerk.
Waarom dit belangrijk is: engineered wood transformeert hout van een licht bouwmateriaal naar een volwaardig alternatief voor beton en staal, met voorspelbare sterktewaarden en beperkte bouwtijd.
5. Accoya en thermisch gemodificeerd hout: duurzaam voor de buitenschil
Accoya
- Geacetyleerd snelgroeiend naaldhout.
- Duurzaamheidsklasse I, stabieler dan tropisch hardhout.
- Perfect voor gevels, kozijnen en buitendeuren.
Thermisch gemodificeerd hout (ThermoWood, Platowood)
- Verduurzaamd door verhitting zonder chemicaliën.
- Lichter en stabieler, met verbeterde duurzaamheid (klasse I–II).
- Breed toepasbaar in gevels en dakranden.
Aandachtspunt: thermische modificatie gaat soms ten koste van sterkte; daarom zelden inzetbaar in dragende constructies.
6. Tropisch hardhout: niche, maar relevant
Hoewel de houtbouw zich vooral richt op Europese soorten, blijft tropisch hardhout relevant waar extreme duurzaamheid en sterkte vereist zijn:
- Voorbeelden: Azobé, Angelim Vermelho, Basralocus.
- Pluspunten: uitzonderlijke sterkte, duurzaamheid klasse I.
- Minpunt: duurzaamheid van herkomst; alleen toepassen met FSC of gelijkwaardig.
Toepassing: funderingsbalken, geveldetails, buitenconstructies met zware belasting.
Welke houtsoort voor houtbouw is nu ‘het beste’?
De beste keuze hangt af van de toepassing:
| Toepassing | Aanbevolen houtsoorten |
|---|---|
| Dragende constructies | Vuren C24/C30, LVL, CLT, GLT |
| Seriematige HSB- woningbouw | Vuren, Douglas (beperkt) |
| Gevels | Thermisch gemodificeerd hout, Accoya, Lariks, Douglas |
| Hoogbouw | LVL, CLT, GLT |
| Lange overspanningen | LVL, GLT |
| Kozijnen | Accoya, Lariks |
Conclusie
De doorbraak van houtbouw vraagt om het slim combineren van houtsoorten. Waar vuren en engineered wood het geraamte vormen, zorgen gemodificeerde houtsoorten en duurzame alternatieven als Accoya voor een robuuste en onderhoudsarme buitenschil. De kunst voor bouwers en ontwerpers is om de eigenschappen van elke houtsoort te benutten binnen een ontwerp dat uitgaat van droge bouwmethoden, biobased isolatie en slimme detaillering.
Meer willen weten over houtsoorten voor houtbouw? Ontdek hier al het nieuws!
