Het verduurzamen van de bestaande gebouwvoorraad krijgt steeds meer prioriteit in Europa. In plaats van sloop en nieuwbouw kiezen ontwikkelaars vaker voor een andere strategie: het behouden van betonnen draagconstructies en deze uitbreiden met hout. Vooral optoppen met kruislaaghout (CLT) )wint daarbij snel terrein.
In stedelijke gebieden, waar ruimte schaars is en de druk op CO₂-reductie toeneemt, biedt deze aanpak een relatief snelle en efficiënte manier om extra vloeroppervlak te realiseren zonder de milieu-impact van volledige nieuwbouw.
Misschien vind je dit ook interessant
40% extra ruimte zonder sloop
Een illustratief voorbeeld is te vinden in Londen, waar ontwikkelaar General Projects het voormalige Woolworths-hoofdkantoor transformeerde tot het project Metropolis. Daarbij bleef het betonnen casco uit de jaren 50 behouden en werd een zeven verdiepingen tellende uitbreiding in CLT toegevoegd.
Volgens ontwikkelingsdirecteur Fred Schwass leidde deze ingreep tot een uitbreiding van circa 40% van het vloeroppervlak, terwijl tegelijkertijd meer dan 4.500 ton CO₂-uitstoot werd vermeden. Het gebouw behaalde een BREEAM Outstanding-certificering en functioneert operationeel energieneutraal dankzij het gebruik van hernieuwbare energie.
Schwass benadrukt dat het hergebruiken van bestaande constructies volgens hem in veel gevallen een realistisch alternatief is voor sloop. De belangstelling voor dit soort oplossingen neemt naar zijn zeggen in heel Europa toe.
Lichtgewicht maakt hybride optoppen haalbaar
De technische sleutel achter deze ontwikkeling is het gebruik van hout als constructiemateriaal. CLT-panelen combineren een relatief laag gewicht met hoge sterkte, waardoor extra verdiepingen vaak mogelijk zijn zonder ingrijpende aanpassingen aan de fundering.
Volgens Charlie Law van Timber Development UK maakt juist dat aspect het materiaal interessant voor renovatieopgaven. Door bestaande gebouwen te behouden en uit te breiden, wordt de uitstoot vermeden die normaal gesproken gepaard gaat met sloop en volledige nieuwbouw.
Daarnaast wijst Law erop dat hout als materiaal zelf een lage CO₂-impact heeft en tijdens de levensduur koolstof opslaat. Hybride optoppen sluit daarmee aan bij bredere klimaatdoelstellingen, zoals die van de Low Energy Transformation Initiative (LETI), die inzet op forse reductie van materiaalgebonden emissies richting 2030.
Sneller bouwen, minder overlast
Een bijkomend voordeel is de bouwlogistiek. Houten uitbreidingen worden vaak prefab geproduceerd en op locatie gemonteerd. Dit verkort de bouwtijd en beperkt de hinder in drukke stedelijke omgevingen.
Voor binnenstedelijke renovaties, waar gebouwen vaak in gebruik blijven tijdens werkzaamheden, wordt dat steeds belangrijker.
Aantrekkelijkere werkomgeving
Naast duurzaamheid speelt ook de kwaliteit van de werkomgeving een rol. Hout wordt veelvuldig toegepast binnen biofiel ontwerpen, waarbij natuurlijke materialen bijdragen aan het welzijn van gebruikers.
Volgens Richard Meacham van DIRTT zorgt het gebruik van hout voor een warmere en meer uitnodigende uitstraling van gebouwen. Dat wordt volgens hem steeds relevanter nu bedrijven hun kantooromgevingen aantrekkelijker willen maken om werknemers terug te laten keren.
Voorbeelden daarvan zijn onder meer renovatieprojecten van Google in de Verenigde Staten, waar hout nadrukkelijk onderdeel is van het ontwerpconcept.
Hybride bouwen als nieuwe standaard
De verwachting onder marktpartijen is dat hybride bouwvormen, waarin beton, staal en hout worden gecombineerd, de komende jaren verder zullen doorbreken. Door bestaande constructies te behouden en slim uit te breiden met lichte materialen, ontstaat een schaalbare oplossing voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving.
Met name in landen met een grote naoorlogse bouwvoorraad ligt hier een aanzienlijk potentieel. Hybride optoppen lijkt daarmee op weg van innovatieve niche naar breed toepasbare strategie.
