Houtbouw Netwerk
  • Projecten
  • Producten
  • Bedrijven
  • Vacatures
  • Agenda
  • Kennisbank
No Result
View All Result
Word Partner
Houtbouw Netwerk
  • Projecten
  • Producten
  • Bedrijven
  • Vacatures
  • Agenda
  • Kennisbank
No Result
View All Result
Word Partner
Houtbouw Netwerk
No Result
View All Result

Oostenrijks onderzoek bevestigt klimaatvoordeel houtbouw: miljoenen tonnen CO₂-besparing binnen bereik

Sem Schoot Uiterkamp by Sem Schoot Uiterkamp
14 juni 2026
in Architectuur en Ontwerp
Klimaatvoordeel houtbouw

Foto door Hans-Joachim Kaiser op Unsplash

Deel op FacebookDeel op XDeel op LinkedIn

Het gebruik van hout in meerlaagse woningbouw kan een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van de materiaalgebonden CO₂-uitstoot in de bouwsector. Dat is de belangrijkste conclusie van het onderzoeksproject reduce – CO₂-Einsparpotenzial durch verstärkten Einsatz von Holz im Geschosswohnungsbau, uitgevoerd door de Technische Universiteit Wenen. Op basis van twintig praktijkprojecten concluderen de onderzoekers dat een grotere inzet van hout- en hout-hybride bouwsystemen in Oostenrijk tot 2050 een besparing van meer dan 2,5 miljoen ton CO₂-equivalent kan opleveren.

De studie verschijnt op een moment waarop de aandacht in de bouwsector steeds meer verschuift van energieverbruik tijdens de gebruiksfase naar de klimaatimpact van bouwmaterialen zelf. Nu gebouwen energiezuiniger worden, neemt het aandeel van de zogenoemde ‘embodied carbon’ of materiaalgebonden emissies toe. De keuze voor beton, staal, hout of hybride constructies wordt daardoor steeds belangrijker in het behalen van klimaatdoelen.

Twintig woningbouwprojecten als basis

Voor het onderzoek analyseerden de onderzoekers twintig gerealiseerde en geplande Oostenrijkse woningbouwprojecten met drie tot acht bouwlagen. De selectie omvatte uiteenlopende typologieën, van galerijflats en corridorgebouwen tot puntgebouwen en rijwoningen.

Bijzonder aan de methodiek is dat voor ieder project een functioneel gelijkwaardige tegenhanger werd ontwikkeld. Houten gebouwen kregen een fictieve betonvariant, terwijl voor conventionele betongebouwen een hout- of hout-hybride alternatief werd ontworpen. Door beide varianten vervolgens met dezelfde gebruiksfuncties, afmetingen en prestaties te vergelijken, konden de onderzoekers het effect van de materiaalkeuze isoleren.

De vergelijking richtte zich op de productiefase van bouwmaterialen (modules A1-A3 volgens EN 15804). Daarbij werden de emissies berekend die vrijkomen bij grondstofwinning, transport en productie van de gebruikte materialen. Voor de milieugegevens maakten de onderzoekers gebruik van de internationaal erkende ÖKOBAUDAT-database.

Minder uitstoot én opslag van koolstof

De resultaten laten zien dat houtbouw op twee manieren klimaatwinst oplevert. Allereerst leidt de vervanging van beton en staal door hout tot lagere fossiele emissies tijdens de productie van materialen. Daarnaast wordt koolstof die tijdens de groei van bomen uit de atmosfeer is opgenomen tijdelijk opgeslagen in het gebouw.

Gemiddeld berekende de TU Wien een besparing van ongeveer 19 tot 46 kilogram fossiele CO₂-emissies per vierkante meter bruto vloeroppervlak. Tegelijkertijd wordt tussen de 129 en 190 kilogram CO₂-equivalent per vierkante meter opgeslagen in het hout van de constructie.

De onderzoekers spreken daarom niet alleen over een substitutie-effect – het vervangen van emissie-intensieve materialen – maar ook over een opslag-effect. Vooral bij massieve houtconstructies, zoals kruislaaghout (CLT), blijkt dit effect aanzienlijk.

Misschien vind je dit ook interessant

edit post
Winnaar Nationale houtbouwprijs 2026

The Urban Woods wint Nationale Houtbouwprijs 2026!

17 november 2026
edit post
HUB Bouw aan Morgen

Dutch Design Week: biobased bouwen vraagt om opschaling

24 oktober 2026

Hogere gebouwen, kleinere winst

Een opvallende uitkomst is dat het CO₂-voordeel van hout afneemt naarmate gebouwen hoger worden. Waar laagbouw en middelhoge woongebouwen relatief eenvoudig grotendeels in hout kunnen worden uitgevoerd, neemt bij hogere gebouwen het aandeel beton vaak toe.

Dat heeft verschillende oorzaken. Betonnen kernen worden regelmatig toegepast vanwege brandveiligheidseisen, akoestische prestaties en constructieve stabiliteit. Ook funderingen en plinten worden vaak in beton uitgevoerd. Hierdoor daalt het aandeel van daadwerkelijk vervangbare constructiedelen naarmate een gebouw hoger wordt.

Volgens de onderzoekers betekent dit echter niet dat houtbouw voor hogere gebouwen minder relevant wordt. Integendeel: juist in de delen van het gebouw waar vervanging mogelijk is, blijft het materiaal een belangrijke bijdrage leveren aan emissiereductie.

Potentieel op nationale schaal

Naast de analyse op gebouwniveau maakten de onderzoekers een doorrekening voor heel Oostenrijk. Hiervoor werden de ontwikkelde kengetallen gekoppeld aan statistieken over woningbouwproductie in de verschillende deelstaten.

In een scenario waarbij het aandeel meerlaagse houtwoningbouw elke vijf jaar met vijf procentpunten groeit, ontstaat volgens de studie een jaarlijkse emissiereductie van ongeveer 219.000 ton CO₂-equivalent. Tot 2050 zou dit oplopen tot ruim 2,5 miljoen ton vermeden uitstoot.

De grootste kansen liggen daarbij in stedelijke gebieden met een hoge woningbouwproductie. Vooral Wenen springt eruit. Hoewel de Oostenrijkse hoofdstad momenteel relatief weinig meerlaagse houtbouw realiseert, is de totale bouwopgave er zo groot dat zelfs een beperkte verschuiving richting houtbouw aanzienlijke klimaatwinst oplevert.

Van gebouw naar stadswijk

Om de resultaten tastbaar te maken, vertaalden de onderzoekers de uitkomsten naar concrete voorbeelden. Een binnenstedelijk woongebouw met een bruto vloeroppervlak van 3.000 vierkante meter zou in houtbouw ongeveer 610 ton CO₂-equivalent minder uitstoten dan een vergelijkbare betonconstructie.

Voor een volledig bouwblok met circa 35.000 vierkante meter vloeroppervlak loopt dat verschil op tot ongeveer 7.100 ton CO₂-equivalent. Bij grootschalige gebiedsontwikkelingen worden de effecten nog zichtbaarder. Voor het Noordwestbahnhof-gebied in Wenen berekenden de onderzoekers een potentieel van circa 180.000 ton CO₂-equivalent.

Relevantie voor Nederland

Hoewel de studie is uitgevoerd in Oostenrijk, zijn de uitkomsten ook relevant voor de Nederlandse markt. Net als Oostenrijk staat Nederland voor de opgave om de uitstoot van de gebouwde omgeving drastisch te verlagen. Tegelijkertijd groeit de aandacht voor milieuprestatie-eisen, circulair bouwen en de reductie van materiaalgebonden emissies.

De studie bevestigt wat eerdere internationale onderzoeken al lieten zien: materiaalkeuzes in de draagconstructie hebben een grote invloed op de klimaatimpact van nieuwbouw. Voor opdrachtgevers, ontwikkelaars en ontwerpers betekent dit dat de keuze tussen beton, staal, hout of hybride systemen steeds minder een puur technische afweging is en steeds meer een strategische klimaatbeslissing wordt.

De onderzoekers pleiten daarom voor het vroegtijdig uitvoeren van levenscyclusanalyses en het standaard meenemen van hout- en hout-hybride alternatieven in ontwerpprocessen. In een tijd waarin de bouwsector onder toenemende druk staat om emissies te reduceren, biedt houtbouw volgens de studie een van de meest direct beschikbare instrumenten om die doelstelling te realiseren.

  • bron: Troy, J., Schön, K., & Schwarz, J. (2026). reduce : CO₂-Einsparpotenzial durch verstärkten Einsatz von Holz im Geschosswohnungsbau (J. Troy, Ed.; No. 1). https://doi.org/10.34726/12122

Sem Schoot Uiterkamp

Sem Schoot Uiterkamp

Sem Schoot Uiterkamp schrijft voor Houtbouw Netwerk en zet zich in voor een bouwsector die slimmer, schoner en biobased wordt. Met zijn artikelen brengt hij inzichten, verhalen en ontwikkelingen samen voor iedereen die de toekomst van houtbouw wil begrijpen én vormgeven.

Gerelateerde artikelen

edit post
Winnaar Nationale houtbouwprijs 2026

The Urban Woods wint Nationale Houtbouwprijs 2026!

by Sem Schoot Uiterkamp
17 november 2026
0

The Urban Woods past goed bij die ontwikkeling. Het tien verdiepingen tellende woongebouw is niet alleen een opvallend voorbeeld van...

edit post
HUB Bouw aan Morgen

Dutch Design Week: biobased bouwen vraagt om opschaling

by Sem Schoot Uiterkamp
24 oktober 2026
0

De HUB Bouw aan Morgen laat zien dat de bouwsector al over veel biobased oplossingen beschikt. De volgende stap is...

edit post
Mandemaat te Assen

Circulair bouwen én goede akoestiek: lessen uit Mandemaat

by Sem Schoot Uiterkamp
27 september 2026
0

Circulair en biobased bouwen vraagt om materiaalbesparing, hergebruik van bestaande producten en losmaakbare verbindingen. Een goede bouwakoestiek vraagt juist om...

Next Post
edit post
losmaakbaarheid

Losmaakbaarheid is een logische stap in houtbouw

Houtbouw Netwerk – naar de homepage

Volg ons:

Trustpilot

Categorieën

  • #OverdeGrens
  • Agenda
  • Architectuur en Ontwerp
  • Bouw en Constructie
  • DIY
  • Duurzaam bosbeheer
  • Duurzaamheid
  • Houtbouw
  • Industrie
  • Projecten
  • Projecten buitenland

Houtbouw Netwerk
Over ons
Contact
Adverteren
Partnerschap
Nieuwsbrief
Publiceren
Privacybeleid
Affiliate disclaimer
Inloggen partners

Nieuwsbrief

No Result
View All Result
  • Home
  • Projecten
  • Producten
  • Bedrijven
  • Vacatures
  • Agenda
  • Partners