In Best is basisschool De Zevensprong getransformeerd tot een toekomstbestendig Integraal Kindcentrum (IKC). In nauwe samenwerking tussen opdrachtgever Gemeente Best, eindgebruiker De Zevensprong, buro Kettinghuls, aannemer Aarts Bouw en adviseurs Pieters Bouwtechniek, Nelissen ingenieursbureau en Volantis is een uniek project tot stand gekomen. Het resultaat is een gebouw dat hergebruik van bestaand materiaal, een prefab houten constructie en een duurzame buitenruimte combineert tot een voorbeeld van circulair bouwen in het onderwijs.
Behoud en vernieuwing
De oorspronkelijke school uit de jaren zeventig had klaslokalen met sheddaken en veel daglicht. Ruim 1.500 m² van het bestaande gebouw is gerenoveerd, waarbij hergebruik van constructieve elementen centraal stond. Daarnaast is ingezet op het behouden van zoveel mogelijk groepsruimtes met sheddaken — een kwaliteit van het bestaande gebouw die met de standaard budgetten in de scholenbouw niet zomaar in nieuwbouw te realiseren is.
Misschien vind je dit ook interessant
Latere aanbouwen die niet meer pasten bij de nieuwe visie zijn gesloopt en vervangen door een nieuw tweelaags volume van hout langs het sportveld. Dit volume bestaat uit prefab houten kolommen, balken en CLT-vloeren. Hoewel de houten hoofddraagconstructie niet volledig demontabel is, zorgt het gebruik van kolommen en balken voor flexibiliteit zodat het gebouw meebeweegt met veranderend onderwijs. De prefab onderdelen verkorten de bouwtijd en maken toekomstige aanpassingen eenvoudiger.
Hout als drager van duurzaamheid
De houten hoofddraagconstructie draagt bij aan CO₂-reductie en een warme, natuurlijke uitstraling. Het gebouw voldoet aan de BENG-eisen en heeft een gemiddelde GPR-score van 8,1. Zichtbare houten elementen stelden eisen aan akoestiek, brandveiligheid en installatie-integratie. Akoestische Heraklith-platen en vilten wandbekleding zorgen voor een optimaal binnenklimaat, terwijl textiele luchtkanalen (‘airsocks’) en een combinatie van lucht- en vloerverwarming/-koeling de thermische prestaties ondersteunen.
Onderwijsvisie verweven met ontwerp
Het ontwerp ondersteunt de onderwijsvisie van het IKC. De nieuwe groepsruimten hebben een balkon dat dient als moestuin, tribune en buitenlokaal. Op de begane grond is een overdekte buitenruimte gerealiseerd die aansluit op het sportveld en tevens als entree en verblijfsruimte fungeert. De hoofdentree van het bestaande gebouw is ingericht rond het thema ‘gezond eten’, met een bestaande boom, moestuin en kippenren.
Binnen is het gebouw rondom een open hart georganiseerd. Utilitaire functies zijn naar de randen verplaatst, waardoor een centrale ontmoetingsruimte met bibliotheek en speelleerpleinen ontstond. Een nieuwe houten constructie geeft hoogte en daglicht aan deze ruimte. Aan de sportveldzijde sluit de nieuwbouw aan bij het thema ‘sport en beweging’, met balkons, trappen, tribune en glijbaan. Op de kop van het gebouw ligt een houten schuur met buitenlokaal op de verdieping, dat fungeert als uitkijkpunt en multifunctionele ruimte. De eerder geplande zandbak is uiteindelijk niet gerealiseerd.
Natuurinclusieve buitenruimte
De buitenruimte, ontworpen door BOOM Landscape, heeft een hoekige vormentaal en natuurlijke speelzones. Beplantingsvakken en gestapelde stenen, deels hergebruikt, versterken het duurzame karakter. Regenwater wordt opgevangen in een houten regenton en gebruikt voor de moestuin. Klimplanten, balkons en groentebakken zorgen voor biodiversiteit, koeling en klimaatadaptatie, en geven het terrein een groene, natuurlijke uitstraling. Een houten hekwerk vormt een zachte grens tussen publieke en kindgerichte ruimte.
Educatie over duurzaamheid
In het IKC worden duurzame ontwerpkeuzes tastbaar gemaakt. Het gebouw beschikt over een materialenpaspoort en themaruimtes waar leerlingen leren over biobased materialen, energieverbruik en circulaire principes. Samenwerking met bouwpartners maakte een educatief programma mogelijk, zodat kinderen actief kennismaken met alle facetten van het gebouw.
CLT als innovatieve bouwmethode
De toepassing van CLT bracht uitdagingen met zich mee op het gebied van akoestiek, brandveiligheid en installatie-integratie. Dankzij nauw overleg tussen architect, adviseurs en uitvoerders konden deze knelpunten worden opgelost. De engineering werd volledig in BIM uitgevoerd, met 3D-scans van de bestaande bouw. Hierdoor konden constructieve en bouwfysische aspecten goed op elkaar worden afgestemd. Het project laat zien dat CLT niet alleen een duurzame bouwmethode is, maar ook nieuwe samenwerkingsvormen en ontwerpstrategieën vereist.
IKC De Zevensprong verbindt verleden en toekomst
De transformatie van De Zevensprong combineert renovatie van bestaand vastgoed met innovatieve houtbouw. Het behoud van de oorspronkelijke structuur en volwassen bomen versterkt de identiteit van de buurt. Tegelijkertijd biedt de nieuwbouw moderne onderwijsruimten, flexibele groepsruimten en een multifunctionele buitenruimte. Het gebouw is daarmee niet alleen duurzaam en circulair, maar ook sociaal en educatief waardevol.
IKC De Zevensprong als voorbeeld
IKC De Zevensprong in Best toont hoe houtbouw en circulariteit hand in hand kunnen gaan met educatieve meerwaarde en toekomstbestendig ontwerp. Het project combineert renovatie, flexibele CLT-constructies, een natuurinclusieve buitenruimte en een leeromgeving die duurzaamheid zichtbaar maakt. Het resultaat is een schoolgebouw dat kinderen, docenten en buurtbewoners uitnodigt om te leren, spelen en samenkomen in een gezonde en inspirerende omgeving.
Lees meer op de site van Buro Kettinghuls!
Houtbouw groeit en groeit in Nederland! Zo heeft Houtbouw Netwerk de laatste tijd al veel houtbouwprojecten in het licht gezet. Bekijk ze allemaal hier!
