Houtbouw wint terrein, maar de sector is nog niet klaar voor onbeperkte opschaling. Vooral bij gestapelde bouw en houthoogbouw vormen brandveiligheid, vochtschade en onzekerheid over verzekeringen en garanties een obstakel. Een technisch haalbaar ontwerp kan daardoor alsnog stranden. Dat stelt risicoadviseur Aon in een whitepaper over de ontwikkeling van houtbouw in Nederland.
Wie verzekerbaarheid pas aan het einde van een project regelt, loopt het risico op vertraging en extra kosten. Materiaalkeuze, bouwhoogte, brandveiligheid en vochtbeheersing bepalen mede of een gebouw verzekerbaar en financierbaar is. Die afwegingen moeten daarom vanaf het begin onderdeel zijn van het ontwerp.
Verzekerbaarheid houdt projecten tegen
Dat het probleem concreet is, blijkt uit een voorbeeld van de gemeente Amsterdam. Een project ligt volgens projectdirecteur gebiedsontwikkeling Marlene Rienstra al langere tijd stil doordat de garantiestelling niet rondkomt. Zonder die zekerheid kunnen kopers vaak geen hypotheek krijgen. Een ontwerp dat technisch uitvoerbaar is, blijkt daarmee nog geen project dat daadwerkelijk van de grond komt.
Ook een Construction All Risks-verzekering (CAR) tijdens de bouw biedt niet automatisch zekerheid voor de gebruiksfase. Garanties, financiering en verzekeringen moeten aansluiten op de gekozen bouwmethode.
“Verzekerbaarheid begint niet aan het einde van een project, maar al in de ontwerpfase”, stelt Willem-Jan Beekenkamp van Allianz Commercial.
Brand en water vragen om andere aanpak
Voor verzekeraars zijn brand en waterschade belangrijke aandachtspunten. Bij brand gaat het niet alleen om de constructie zelf, maar ook om rook, roet, bluswater en de vraag of een gebouw na een incident nog te herstellen is. Water kan diep in houten constructies doordringen, terwijl schade soms pas later zichtbaar wordt.
De financiële gevolgen kunnen groot zijn, zeker bij hoge gebouwen met hoge verzekerde waarden. Brandpreventie, compartimentering, detectie, bouwplaatsbeveiliging en vochtbeheersing spelen daarom een belangrijke rol.
Dat betekent niet dat houtbouw per definitie onveilig is. Wel vraagt de bouwmethode om specifieke keuzes in ontwerp, detaillering en uitvoering. Hout moet tijdens transport, opslag en montage worden beschermd tegen vocht. Ook de bouwvolgorde en aansluitingen rond installaties en natte ruimten verdienen extra aandacht.
“De slechtste reclame voor houtbouw is een gebouw dat duurzaam bedoeld is, maar vroegtijdig grote problemen geeft”, zegt Roy Aarts van verzekeraar HDI.
Niet ieder gebouw hoeft volledig van hout te zijn
Volgens Aon kan de sector niet simpelweg traditionele bouwprocessen kopiëren en daar hout voor in de plaats zetten. Houtbouw vraagt om een andere benadering van ontwerpen, bouwen en risicobeheersing.
Een volledig houten constructie is bovendien niet altijd de beste oplossing. Een hybride gebouw, waarin hout wordt gecombineerd met beton of staal, kan afhankelijk van het project een betere balans bieden tussen duurzaamheid, veiligheid en uitvoerbaarheid. Niet het maximale houtpercentage, maar de geschiktheid van de constructie moet leidend zijn.
Meer gezamenlijke kaders nodig
Dat de markt nog stappen moet zetten, bleek toen Stichting Waarborgfonds Koopwoningen (SWK) een pauze inlaste voor gestapelde houtbouw om de risico’s beter in beeld te krijgen. Die stap was volgens SWK geen afwijzing van houtbouw, maar moest voorkomen dat de ambities vooruitlopen op de beheersing van risico’s.
Sindsdien zijn initiatieven ontstaan om de markt verder te professionaliseren. SWK ontwikkelde met marktpartijen een toetsingskader voor gestapelde houtbouw. Ook publiceerde de VNAB in 2026 de Handreiking Hout(hoog)bouw, die moet helpen risico’s tijdens ontwerp, bouw en gebruik uniformer te beoordelen.
Toch zijn richtlijnen alleen niet genoeg. Bouwers, verzekeraars, gemeenten en waarborginstellingen moeten kennis en ervaringen beter delen. Ook schadegevallen en fouten moeten worden benut om toekomstige projecten te verbeteren. Met duidelijkere, breed toepasbare uitgangspunten hoeft niet ieder project opnieuw het wiel uit te vinden.
Daarnaast hangt opschaling af van voldoende duurzaam hout, productiecapaciteit en betrouwbare leveranciers. Tekorten of onzekerheid in de keten kunnen planning, prijs en kwaliteit onder druk zetten.
Duurzame ambitie vraagt om beheersing
Houtbouw wordt niet vanzelf volwassen door steeds meer projecten te realiseren. Ontwerpkwaliteit, brandveiligheid, vochtbeheersing, garanties en verzekerbaarheid moeten vanaf het begin samenkomen. Dat vraagt om vroeg overleg tussen ontwikkelaars, bouwers, verzekeraars en waarborginstellingen.
De uitdaging is dus niet alleen om vaker en hoger met hout te bouwen, maar om aantoonbaar te maken dat de risico’s beheersbaar zijn. Zolang die zekerheid ontbreekt, blijft verdere opschaling kwetsbaar en dreigt de groei van houtbouw vast te lopen op voorwaarden die pas laat in het proces aan het licht komen.








