De wereld boekt vooruitgang bij het beschermen en duurzaam beheren van bossen, maar die vooruitgang is onvoldoende om de internationale bosdoelen voor 2030 te halen. Dat is de belangrijkste conclusie van het onlangs verschenen Global Forest Goals Report 2026 van de Verenigde Naties. Vooral het structurele tekort aan financiering vormt een grote belemmering voor het terugdringen van ontbossing en het versterken van duurzaam bosbeheer.
Het rapport verschijnt op een cruciaal moment. Met minder dan vijf jaar te gaan tot 2030 maakt de VN de balans op van het Strategisch Plan voor Bossen 2017-2030. Daarin zijn zes mondiale bosdoelen en 26 onderliggende doelstellingen vastgelegd. De beoordeling laat zien dat zeven doelstellingen grotendeels worden gehaald, zeventien slechts gedeeltelijk op koers liggen en twee doelen zelfs duidelijk achterblijven.
Bosverlies groter dan Duitsland
De cijfers laten zien hoe groot de uitdaging nog altijd is. Tussen 2015 en 2025 verdween wereldwijd meer dan 40 miljoen hectare bos, een oppervlakte groter dan Duitsland. Van dat verlies bestond circa 16 miljoen hectare uit oerbos, ecosystemen die van cruciaal belang zijn voor biodiversiteit, waterhuishouding en klimaatregulatie.
Landbouwuitbreiding blijft wereldwijd de belangrijkste oorzaak van ontbossing. Daarnaast zetten infrastructuurontwikkeling, veranderend landgebruik, illegale houtkap en bosdegradatie de bossen verder onder druk. Ook klimaatverandering vergroot de risico’s door meer bosbranden, droogteperiodes en plagen.
Volgens de onderzoekers dreigen belangrijke bosgebieden, waaronder delen van het Amazonegebied en het Congobekken, een kantelpunt te bereiken waarbij zij netto meer CO₂ uitstoten dan opnemen. Daarmee zou een belangrijke natuurlijke klimaatbuffer verloren kunnen gaan.
Financiering blijft ver achter
Een van de meest opvallende conclusies uit het rapport betreft de financiering van duurzaam bosbeheer. In 2023 werd wereldwijd circa 84 miljard dollar geïnvesteerd in duurzaam bosbeheer, terwijl jaarlijks ongeveer 300 miljard dollar nodig is om ontbossing tegen 2030 daadwerkelijk tot stilstand te brengen.
Daarmee bedraagt de huidige financiering slechts iets meer dan een kwart van het benodigde niveau. Volgens de auteurs is niet alleen de omvang van de beschikbare middelen een probleem. Ook bereikt een groot deel van het geld de gebieden en lokale gemeenschappen niet waar de nood het hoogst is.
De VN benadrukt dat bossen steeds vaker moeten worden gezien als essentiële natuurlijke infrastructuur. Investeringen in bossen leveren immers niet alleen klimaatwinst op, maar dragen ook bij aan waterveiligheid, biodiversiteit, voedselvoorziening en economische ontwikkeling.
Positieve ontwikkelingen
Tegelijkertijd bevat het rapport ook positieve signalen. In meerdere regio’s neemt het areaal beschermd bos toe en worden verbeteringen zichtbaar in duurzaam bosbeheer, monitoring en internationale samenwerking. Ook groeit de beschikbaarheid van betrouwbare bosdata, waardoor beleidsmakers beter kunnen sturen op resultaten.
De zeven doelstellingen die grotendeels worden gehaald, hebben vooral betrekking op governance, internationale samenwerking en institutionele versterking. Volgens de VN laten diverse nationale voorbeelden zien dat vooruitgang mogelijk is wanneer investeringen, innovatie en consistente beleidsmaatregelen samenkomen.
Belang voor de houtbouwsector
Voor de houtbouwsector onderstreept het rapport het belang van verantwoord beheerde bossen als fundament onder de biobased bouwtransitie. De groeiende vraag naar hout als duurzaam bouwmateriaal maakt duurzaam bosbeheer belangrijker dan ooit.
Juist wanneer houtbouw op grotere schaal wordt ingezet als alternatief voor emissie-intensieve bouwmaterialen, neemt de noodzaak toe om bosbeheer, certificering, herbebossing en natuurherstel gelijktijdig te versterken. Het VN-rapport maakt duidelijk dat klimaatdoelen, biodiversiteitsdoelen en de ontwikkeling van een circulaire bio-economie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Oproep tot versnelling
De Verenigde Naties roepen overheden, financiële instellingen en het bedrijfsleven op om de inspanningen fors op te schalen. Prioriteiten zijn het stoppen van ontbossing, het vergroten van investeringen in duurzaam bosbeheer, het versterken van wetshandhaving, het herstellen van aangetaste bosgebieden en het verbeteren van samenwerking tussen sectoren.
De conclusie van het rapport is helder: de wereld beschikt over de kennis en instrumenten om bosverlies te stoppen, maar de uitvoering blijft achter. Of de mondiale bosdoelen in 2030 worden gehaald, hangt volgens de VN vooral af van politieke keuzes en de bereidheid om substantieel meer te investeren in de toekomst van bossen.








